ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ: 1918: Ο Κίνδυνος της Γρίπης

Γράφει η Αργυρώ Χατζηπαναγιώτου

Στο εισαγωγικό άρθρο για την Ισπανική Γρίπη που ταλαιπώρησε την υφήλιο  τον 20ο αιώνα (1918-1920), είχαμε υπογραμμίσει τα κοινά σημεία που έχει με την σημερινή πανδημία του Κορωνοϊού. Την εποχή εκείνη,  σημαντικό ρόλο στην διαχείριση της υγειονομικής κρίσης όπως και σήμερα, είχαν τόσο οι  επιστήμονες όσο και η πολιτική ηγεσία**. Εκτός από το Ιατροσυνέδριο, σημαντική ήταν και η παρουσία του υπουργού των   Εσωτερικών , ο οποίος ενημέρωνε  το αναγνωστικό κοινό με ανακοινώσεις  του για την πορεία της θανατηφόρας γρίπης και έδινε  συμβουλές για την αντιμετώπισή της.  

Σε άρθρο της εφημερίδας ΕΜΠΡΟΣ (24/10/1918), ως υπουργός Εσωτερικών αναφέρεται ο κ. Σίμος***. Στην ανακοίνωσή του τονίζει   ότι πρέπει να ληφθούν αυστηρά μέτρα  η εφαρμογή  των οποίων θα προκαλέσει ζημιές, αλλά «τίθεται υπεράνω όλων η δημόσια υγεία». Οπότε, τις βραδινές ώρες μέχρι τις 10 μ.μ., κλείνουν κινηματογράφοι, θέατρα, καφενεία «ώστε μετά την ώραν ταύτην να μην υφίσταται ουδεμίαν κίνησις» 

Σύνοψη μέτρων 

Σχολεία ερμητικά κλειστά. Συστήνει:  «Αποφυγήν συγκεντρώσεων, προφύλαξιν από ενδεχόμενον ένεκα της μεταβλητής του καιρού κρυολόγημα και ύπνον από ενωρίς. Επίσης δέον ν’ απογεύγωνται η υπερκόπωσις, οινοποσία κλπ.» Αλλά και το «στίβαγμα εις τα τραμ και τους σιδηροδρόμους». 

Επίσης ο κ. Σίμος στην ανακοίνωσή του υπογραμμίζει ότι «πρέπει ιδιαιτέρως να σημειωθή ότι η επιδημία της γρίππης δύναται να διαρκέση επί δύο έτη , εμφανιζομένη και εξαφανιζομένη κατά διαστήματα, εφόσον δεν λαμβάνονται αι δέουσαι προφυλάξεις.» 

Ενημερώνει, επίσης, ο κ. Σίμος ότι «το μόλυσμα μεταδίδεται μόνον δια των σταγονιδίων του στόματος του πάσχοντος» . Οπότε συστήνεται,  «πλύσις του στόματος δια αντισηπτικών και καθαριότης των χειρών». Ο πάσχων μετά την πτώση του πυρετού πρέπει να λάβει προφυλάξεις «διότι η νόσος επανέρχεται αγριωτέρα μετά ημέρας» Και συμπληρώνει ο κ. Σίμος ότι ένας κ. Σάλι,  καθηγητής «αποκρούει την ανοσίαν».

Ακολουθεί και η απαραίτητη έκθεση για τη γρίπη εξ Ευρώπης, του Ινστιτούτου της Βέρνης που ενημερώνει , «ότι είνε η ίδια, η οποία ενέσκηψεν εν Ευρώπη κατά τα έτη 1889-90». Η έκθεση αναφέρει τα χαρακτηριστικά της γρίπης και καταλήγει ότι δεν υπάρχει θεραπεία, και συστήνει το κινίνο.

Θα ανοίξουμε εδώ μία παρένθεση, δίνοντας στοιχεία για την γρίπη του 1889-90 που δεν περιέχονται στο άρθρο του ΕΜΠΡΟΣ, αλλά έχουν προκύψει από έρευνες  για την γρίπη της εποχής εκείνης.  Η γρίπη, λοιπόν, του 1889-90, ονομάσθηκε ρωσική γιατί εμφανίστηκε στην Αγία Πετρούπολη. Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες η γρίπη αυτή αποδίδεται σε κορωνοϊό : τον  βοοειδή HCoV-OC43, ο οποίος είναι ένας από τους ιούς που προκαλεί το απλό κρυολόγημα. Στην Ευρώπη , Αμερική (Βόρειο, Νότιο) λέγεται ότι είχε πολλά θύματα. Στην χώρα μας αν και δεν υπάρχουν πολλά στοιχεία, σε εφημερίδες της εποχής αναγράφεται ότι υπήρχε μία έξαρση γρίπης τον Ιανουάριο του 1890. 

Αλλά ας επανέλθουμε στα της Ισπανικής γρίπης. Ο υπουργός Εσωτερικών, κ. Σίμος αναφέρεται και στις περιοχές που θερίζει η γρίπη: Ήπειρο, Θεσσαλία, Στερεά, Πελοπόννησο, ιδιαίτερα στην Αχαΐα και Ηλεία. Στην Αθήνα έχει έκταση, αλλά όχι ένταση. 

Σημειώσεις:

**Την περίοδο της Ισπανικής Γρίπης έχουμε κυβέρνηση Βενιζέλου (Ιούνιος 1917- Νοέμβριος 1920). Μετά την εκθρόνιση του βασιλιά Κωνσταντίνου, στον θρόνο ανεβαίνει  ο βασιλιάς Αλέξανδρος. Στις 15 Ιουνίου 1917 έχουμε κήρυξη πολέμου κατά των Κεντρικών δυνάμεων (ή Τετραπλή Συμμαχία) που αποτελούνταν από: Γερμανία, Αυστροουγγαρία, Οθωμανική Αυτοκρατορία και Βουλγαρία. Στις 20 Ιουνίου 1917  έχουμε κήρυξη Στρατιωτικού Νόμου. Οι Νομοί Αττικής και Βοιωτίας τίθενται σε «κατάσταση πολιορκίας»(ΦΕΚ Α147/1917)με όλα τα παρεπόμενα. Το 1918 υπουργός Εξωτερικών είναι ο Νικόλαος Πολίτης. Υπουργός Εσωτερικών αναφέρεται ο Εμμανουήλ Ρεπούλης, και ο γνωστός κ. Σίμος Σπυρίδων  είναι  υπουργός Επί της Περιθάλψεως, αν και η εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ  τον αναφέρει ως υπουργό Εσωτερικών … 

***Ο Σπυρίδων Σίμος (1865-1935)  ήταν δημοσιογράφος και πολιτικός. Γεννήθηκε στην Λάβδανη της Ηπείρου.  Ήταν γιος του Μιχαήλ Σίμου, ο οποίος ήταν αρτοποιός στον Πειραιά.  Ο Σ. Σίμος ήταν ιδιοκτήτης  της εφημερίδας Πατρίς και το 1910 εξελέγη βουλευτής Άρτας και αργότερα βουλευτής Ιωαννίνων με το κόμμα των Φιλελευθέρων. Το 1917 διετέλεσε υπουργός Περιθάλψεως στην Κυβέρνηση Βενιζέλου μέχρι 4/11/1920. Στο συγγραφικό του πόνημα, Λόγοι και έργα(1912), καταγγέλλει τη πολιτική διαφθορά της εποχής του. Συγκεκριμένα  φέρεται κατά του κτηματία και πολιτευτή Άρτας, Κωνσταντίνου Καραπάνου, τον οποίο καταγγέλλει  για  εξαγορά ψηφοφόρων κατά τη διάρκεια των εκλογών του Νοεμβρίου του 1910.  Ο Κ. Καραπάνος ήταν γνωστός στην περιοχή της Άρτας για την σκληρότητά του. Μετά την απελευθέρωση της Άρτας από τους Τούρκους , παροιμιώδης ήταν  η φράση: «Ο Τούρκος έφυγε ο Καραπάνος έμεινε».  Ο Σ. Σίμος έλαβε διάφορα παράσημα για την δημοσιογραφική και πολιτική δράση του. Απεβίωσε αιφνιδίως στις 14 Φεβρουαρίου 1935.

Στις  φωτογραφίες μπορείτε να δείτε, το απόκομμα της εφημερίδας ΕΜΠΡΟΣ, 24/10/1918, το ΦΕΚ με το οποίο τίθενται το 1917 σε «κατάσταση πολιορκίας» οι Νομοί Αττικής και Βοιωτίας, και τον υπουργό Περιθάλψεως  στο γραφείο του (κεντρική φωτογραφία). 

Η Αργυρώ Χατζηπαναγιώτου είναι Εκπαιδευτικός με Μεταπτυχιακό Δίπλωμα στην Μεθοδολογία και Έρευνα της Λογοτεχνίας UNED, Μαδρίτη

 




Σχολιάστε