7 Ιουνίου 1822 – Η πυρπόληση της τουρκικής ναυαρχίδας στη Χίο

Δύο μήνες μετά τη μεγάλη σφαγή της Χίου (1η Απρίλη 1822), κατά την οποία οι Τούρκοι σκότωσαν περί τους 25.000 κατοίκους του νησιού, την 1η Ιούνη 1822 έξι πυρπολικά πλοία από τα Ψαρά αρμένιζαν στα βορινά νερά της Χίου.
Περίμεναν να αλλάξει ο καιρός για να επιτεθούν κατά του τουρκικού στόλου, που ήταν αραγμένος στο στενό μεταξύ Χίου και Τσεσμέ.
Τη νύχτα της 6ης προς 7η Ιούνη έγινε η επίθεση και πυρπολήθηκε η τουρκική ναυαρχίδα. Μέσα σε λίγες ώρες καταστράφηκε το πιο μεγάλο καράβι της Τουρκίας.
Την επιχείρηση διεύθυνε ο Κωνσταντής Κανάρης, που ρίχτηκε κατάπλευρα πάνω στην τουρκική ναυαρχίδα με το πυρπολικό του και όπως του άξιζε φημίστηκε και τιμήθηκε για το κατόρθωμά του.

Μαζί με τη ναυαρχίδα κάηκαν 2.286 ναύτες και στρατιώτες και «βαρύτιμοι θησαυροί».
Οι Τούρκοι όταν είδαν τις φλόγες τα ‘χασαν και τρομοκρατήθηκαν, αλλά την άλλη μέρα ρίχτηκαν στα Μαστιχοχώρια, τα μόνα χωριά που γλίτωσαν από τις σφαγές του Απρίλη και τα ρήμαξαν.
Εκαψαν, άρπαξαν, έσφαξαν και σκλάβωσαν γυναίκες, νέους και κορίτσια.
Η ερήμωση και η καταστροφή αφάνισαν τη Χίο. Μια γαλλόφωνη φιλοτουρκική εφημερίδα της Σμύρνης στο φύλλο της 23ης Αυγούστου 1822 έγραφε: «… Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή που έγινε από τον Πασά, έμειναν σ’ όλο το νησί (χωριά και πόλη) μόνο 1.800 Ελληνες χριστιανοί και καθολικοί (Δυτικοί) άντρες και γυναίκες. Από τα 64 χωριά πολλά είναι έρημα… στο Θολό ποτάμι μένουν σήμερα 12 πρόσωπα, τα άλλα χωριά μόλις αριθμούν 3 ή 4 κατοίκους…».
Οι σφαγές στη Χίο προκάλεσαν την αγανάκτηση όλων των προοδευτικών ανθρώπων της Ευρώπης.
Η Ελληνική Επανάσταση, που οι αντιδραστικοί στην Αυστρία και αλλού την καταπολεμούσαν, βρήκε ηθική δικαίωση στην Ευρώπη.
Ο Ουγκό έγραψε το ποίημά του «Ελληνόπουλο» για να στιγματίσει την τουρκική θηριωδία, ο Ανδρέας Κάλβος έγραψε την «Ωδή εις Χίον». Επίσης και ο μεγάλος Γάλλος ζωγράφος Ντελακρουά σ’ έναν απ’ τους πίνακες του αναπαρέστησε τη φρίκη από τις σφαγές της Χίου.

Νύχτα 6 / 7 Ιουνίου

Ο τουρκικός στόλος είναι αραγμένος έξω από το λιμάνι της Χίου με την ναυαρχίδα του Καρά Αλή, μέσα στο λιμάνι, φωταγωγημένη και πάνω στο κατάστρωμα της όλοι οι αξιωματικοί του στόλου με επικεφαλής τον ίδιο τον Καρά Αλή, να γιορτάζουν μαζί με τα επινίκια και το Ραμαζάνι τους.
Ο ναύαρχος είχε καλέσει στη ναυαρχίδα τους αξιωματικούς για ολονύχτιο γλέντι.
Οι υπόλοιποι ναύτες γιόρταζαν και συμποσίαζαν στα πλοία τους.
Ο Κωνσταντίνος Κανάρης από τα Ψαρά, μαζί με τον Γιώργη Πιπίνο από την Ύδρα, σαλπάροντας με τα πλοία τους, πριν 6 ημέρες, από τα Ψαρά, κατόρθωσαν με τα πυρπολικά τους να μπουν μέσα στο λιμάνι της Χίου. Στο εγχείρημα βοήθησαν δύο παράγοντες:
Αφενός ότι η νύχτα ήταν πολύ σκοτεινή καθώς δεν είχε φεγγάρι και
Αφετέρου ότι στο κατάφωτο κατάστρωμα της ναυαρχίδας οι περίπου 2.000 Τούρκοι γιόρταζαν το Μπαϊράμι κι έτσι τα μέτρα φρούρησης ήταν ελλιπή.
Ο Κανάρης ανέλαβε να βάλει μπουρλότο στη ναυαρχίδα του Καρά Αλή, του επικεφαλής του στρατού που έσφαξε τους κατοίκους και έκαψε το νησί.
Κατόρθωσε να γαντζώσει το πυρπολικό του στη ναυαρχίδα και να του βάλει φωτιά.
Το πυρπολικό του Κανάρη μετέδωσε τη φωτιά στη ναυαρχίδα και γρήγορα. Πριν προλάβουν να απομακρυνθούν απ’ αυτό οι πρώτες σωστικές λέμβοι, η φωτιά έφτασε στην πυριτιδαποθήκη, η οποία ανατινάχθηκε τινάζοντας τη ναυαρχίδα στον αέρα.

Ο Πιπίνος το κόλλησε στην υποναυαρχίδα, αλλά δεν το γάντζωσε καλά, αυτό ξεκόλλησε και παρασυρμένο από τον αέρα κάηκε. Της προκάλεσε όμως αρκετές ζημιές. Όμως ακυβέρνητο καθώς ήταν σκόρπισε τον τρόμο και τον φόβο στις φρεγάτες, στα ντελίνια και στις κορβέτες του οθωμανικού στόλου.
2.000 Τούρκοι βρήκαν το θάνατο μεταξύ των οποίων και ο ίδιος ο αρχηγός του στόλου, ο Καρά Αλή, ο οποίος χτυπημένος από ένα καιόμενο κομμάτι κατάρτι μπήκε σε μία βάρκα και ξεψύχησε μόλις έφτασε στην ακτή.
Το κατόρθωμα αυτό ενθουσίασε την Ελλάδα και όλο τον κόσμο και ενέπνευσε πολλούς σημαντικούς ξένους λογοτέχνες.
Η ανατίναξη της τουρκικής ναυαρχίδας υπήρξε ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεγονότα του κατά θάλασσαν αγώνα, έκανε δε πολύ μεγάλη εντύπωση στην Ευρώπη. Χρησιμοποιώντας σημερινή ορολογία, θα λέγαμε ότι βοήθησε επικοινωνιακά πολύ την Επανάσταση.

Τόσο μεταξύ των επαναστατημένων Ελλήνων όσο και μεταξύ των Ευρωπαίων.
Ο μπουρλοτιέρης από τα Ψαρά πραγματοποίησε πολλές παράτολμες αποστολές, όμως η πυρπόληση της ναυαρχίδας του τουρκικού στόλου, η οποία μάλιστα ονομαζόταν «Μπουρλότα σαϊμάζι» (καταφρονήτρα των πυρπολικών), ήταν η κορυφαία.
Ο Κανάρης πλέον ήταν ήρωας. Μια από τις μεγαλύτερης μορφές της Ελληνικής ιστορίας και κορυφαία μορφή της ιστορίας της Χίου.
Όταν ο Κανάρης ξεκίνησε από τα Ψαρά για να πάει να κάψει την τουρκική ναυαρχίδα στο λιμάνι της Χίου, είπε μια φράση: «Απόψε, Κωνσταντή, θα πεθάνεις», και από εκεί και πέρα ο Κανάρης βγήκε νικητής.
Νίκησε.

Πηγές.
Αργύριος Ανδριώτης
Ταξίαρχος ε.α.
Φωτιαδη.
«Ελληνική Επανάσταση 1821»




Σχολιάστε