ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ – Ισπανική Γρίπη (1918): Η Έκθεση του Ιατροσυνεδρίου για το φάρμακο της γρίπης

Γράφει η Αργυρώ Χατζηπαναγιώτου, Εκπαιδευτικός με Μεταπτυχιακό Δίπλωμα στην Μεθοδολογία και Έρευνα της Λογοτεχνίας UNED (Μαδρίτη).

Μεγάλη αναστάτωση προκάλεσε στον πολιτικό και  Ιατρικό κόσμο των Αθηνών η λακωνική ανακοίνωση του προξένου της Ζυρίχης σχετικά με το ανακαλυφθέν φάρμακο από τον ιατρό Σάιλερ εκ Βιέννης.  Εξ αιτίας της ασάφειας του τηλεγραφήματος μεγάλο τμήμα του ιατρικού κόσμου της εποχής εμφανίστηκε επιφυλακτικό, ως προς την αποτελεσματικότητα του προτεινόμενου φαρμάκου,  εκφράζοντας απορίες  για τον τρόπο εφαρμογής του. Όπως έγραψε  και η εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ:  «Ασφαλώς δεν θα εδημιουργούντο συζητήσεις και επιφυλάξεις εν η περιπτώσει το τηλεγράφημα ήτο σαφέστερον και περιείχε τας αναγκαίας πληροφορίας περί του τρόπου εφαρμογής της θεραπείας

Ο υπουργός** έδωσε εντολή σ το Ιατροσύνεδριο να καταθέσει τη γνωμάτευση του για το θαυματουργό αυτό φάρμακο που η ύπαρξη του έγινε γνωστή  δια τηλεγραφήματος. Αλλά, σύμφωνα με το πόρισμα που θα δούμε παρακάτω, οι Ιατροσύνεδροι δεν ενθουσιάστηκαν και τόσο με την πολύκροτη ανακάλυψη. 

Οι Ιατροσύνεδροι,*** δέχονται ότι μπορεί το συγκεκριμένο φάρμακο να κάνει και για τη γρίπη, αν και χρησιμοποιείται για άλλους λόγους στην ιατρική, αλλά το όνομα του Ιατρού Σάιλερ τους είναι τελείως άγνωστο και το τηλεγράφημα είναι σύντομο και ανακριβές «καθ’ όσον παριστά την εκ γρίππης θνησιμότητα ως ανερχομένην εις 80% ενώ είνε ασυγκρίτως μικροτέρα». Και συνιστούν τη μη χρήση του φαρμάκου από τους γιατρούς «πριν η δοκιμάσθη εν επισήμοις κλινικαίς της ημεδαπής ή αλλοδαπής και βεβαιωθή η αποτελεσματικότης και το αβλαβές αυτού επί της γρίππης». Την έκθεση υπογράφουν οι γιατροί: ο Πρόεδρος, Σάββας*** * και ο Γραμματέας , Β. Πατρίκιος.

Σημειώσεις

**Την περίοδο της Ισπανικής Γρίπης έχουμε κυβέρνηση Βενιζέλου (Ιούνιος 1917- Νοέμβριος 1920). Μετά την εκθρόνιση του βασιλιά Κωνσταντίνου, στον θρόνο ανεβαίνει  ο βασιλιάς Αλέξανδρος. Στις 15 Ιουνίου 1917 έχουμε κήρυξη πολέμου κατά των Κεντρικών δυνάμεων (ή Τετραπλή Συμμαχία) που αποτελούνταν από: Γερμανία, Αυστροουγγαρία, Οθωμανική Αυτοκρατορία και Βουλγαρία. Στις 20 Ιουνίου 1917  έχουμε κήρυξη Στρατιωτικού Νόμου. Οι Νομοί Αττικής και Βοιωτίας τίθενται σε «κατάσταση πολιορκίας»(ΦΕΚ Α147/1917)με όλα τα παρεπόμενα. Το 1918 υπουργός Εξωτερικών είναι ο Νικόλαος Πολίτης. Υπουργός Εσωτερικών αναφέρεται ο Εμμανουήλ Ρεπούλης, και ο γνωστός κ. Σίμος Σπυρίδων  είναι  υπουργός Επί της Περιθάλψεως, αν και η εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ  τον αναφέρει ως υπουργό Εσωτερικών, ίσως γιατί ο θεσμός του Ιατροσυνεδρίου υπαγόταν στο Υπουργείο Εσωτερικών.

 

***Ιατροσυνέδριο: Το Ιατροσυνέδριο ήταν συμβουλευτικό σώμα που επιλαμβανόταν θεμάτων δημόσιας υγιεινής και ιατρικής. Ο θεσμός του Ιατροσυνεδρίου θεσπίστηκε με  βασιλικό διάταγμα το 1834. Υπαγόταν στη «Γραμματεία επί των Εσωτερικών» (Υπουργείο Εσωτερικών). Το Ιατροσυνέδριο που αποτελείτο από  τον Πρόεδρο, έξι συνέδρους, κάποιους παρέδρους   και τον γραμματέα, συνεδρίασε για πρώτη φορά στις 25 Ιουλίου 1834. Η σύνθεση αυτή διατηρήθηκε μέχρι το 1914. Από το 1923 και μετά μετονομάστηκε σε Ανώτατο Υγειονομικό Συμβούλιο. 

****Κωνσταντίνος Σάββας(1861-1929): Ο Κωνσταντίνος Σάββας ήταν καθηγητής της Υγιεινής και της Μικροβιολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Γεννήθηκε στη Χαλκίδα το 1861. Μετά τη φοίτηση του στο Γυμνάσιο το 187, σε ηλικία 16 ετών, γράφτηκε την Ιατρική Σχολή.  Το 1881 απέκτησε τον Διδακτορικό του τίτλο.   Αρχικά υπηρέτησε ως στρατιωτικός γιατρός σε διάφορα νοσοκομεία των Αθηνών και της Επαρχίας, αλλά παραιτήθηκε και στη συνέχεια πήγε στην Βιέννη για να ασκηθεί στην παθολογία και την Μικροβιολογία. Αργότερα, ως καθηγητής πήρε την έδρα της Υγιεινής και της Μικροβιολογίας στο Πανεπιστήμιο των Αθηνών. Την περίοδο της Ισπανικής Γρίπης ήταν πρόεδρος του Ιατροσυνεδρίου. Επί της προεδρίας του άλλαξε η σύνθεση και η ονομασία του Ιατροσυνεδρίου.  Απεβίωσε στην Φρανκφούρτη το 1929, από καρδιακό επεισόδιο. 

Στις φωτογραφίες βλέπουμε αποκόμματα της εφημερίδας ΕΜΠΡΟΣ 25/10/ 1918, το ΦΕΚ 24/1834 της ίδρυσης του Ιατροσυνεδρίου και τον Κωνσταντίνο Σάββα, καθηγητή της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και Πρόεδρο του Ιατροσυνεδρίου.




Σχολιάστε