Συνέντευξη της Μαρίας Νομικού: «Το καπέλο που άκουγε τις σκέψεις των ανθρώπων»

Το βιβλίο της Μαρίας Νομικού κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ»

Συνέντευξη στη Λία Τσεκούρα, Μουσικός, Γ.Γ. του Σωματείου Ελλήνων Κριτικών Μουσικής, Θεάτρου & Χορού

Μα μπορεί ένα καπέλο να ακούει τις σκέψεις των ανθρώπων; Κι αν ναι, υπάρχει κάποιος τρόπος μαγικός, μυστικός και βαθιά τρυφερός που οι σκέψεις μας ξεπηδούν άλλοτε παιχνιδιάρικα, άλλοτε θλιμμένα, άλλοτε χαρούμενα για να μας γεμίσουν γέλια και ομορφιά; Η συγγραφέας Μαρία Νομικού, μέσα από την ευαισθησία που τη διακρίνει δημιουργεί, άλλη μια φορά, έναν κόσμο υπέροχο, φανταστικά αληθινό, που μέσα από το ταξίδι της σκέψης ντυμένης με όμορφα παιδικά ρουχαλάκια και ψάθινα καπέλα, φιλοσοφεί για μεγάλες και μικρές ανθρώπινες στιγμές κι αλήθειες…

Ποιες σκέψεις σας οδήγησαν στη συγγραφή ενός βιβλίου για παιδιά;

Μπορώ να με θυμηθώ ως έφηβη να ονειρεύομαι μυστικά έναν μελλοντικό εαυτό που θα έγραφε βιβλία, αλλά η αλήθεια είναι ότι δεν είχα πιστέψει ποτέ ότι θα μπορούσε να γίνει πραγματικότητα ούτε είχα σκεφτεί ποτέ το παιδικό βιβλίο. Αυτό προέκυψε εντελώς ξαφνικά, μετά από μια παρορμητική απόφαση να παρακολουθήσω ένα σεμινάριο για συγγραφή βιβλίων παιδικής λογοτεχνίας στο Μεταίχμιο. Δεν μπορούσα να φανταστώ πόσο πολύ θα απολάμβανα τη διαδικασία, ούτε πόσο δημιουργικό και απελευθερωτικό είναι το να γράφεις για τα παιδιά!

Τι σημαίνει η συγγραφή για εσάς;

Είναι ένας συνεχής διάλογος με τον εαυτό σου, είναι ένας τρόπος να αναλύεις, να κατατάσσεις και να φιλτράρεις σκέψεις και συναισθήματα, ένα μέσο για να αντιλαμβάνεσαι τον κόσμο και τη ζωή.

Ποιες ήταν οι αναφορές σας ως συγγραφέας;

Ως παιδί έζησα μεγάλες συγκινήσεις με τους «Άθλιους» και τον «Δον Κιχώτη» αλλά και με τα βιβλία της Πηνελόπης Δέλτα. Ως έφηβη και ως ενήλικας αγάπησα με πάθος τον Καζαντζάκη και τον Καραγάτση, αλλά και τον Γκαλεάνο, τον Έκο, τον Έσσε και τον Ντάριο Φο.

Πώς θα σκιαγραφούσατε «Το καπέλο που άκουγε τις σκέψεις των ανθρώπων»;

Είναι ένα βιβλίο σπονδυλωτό, που προσπαθεί με μία κάπως φιλοσοφική διάθεση να προκαλέσει σκέψεις στα παιδιά για θέματα όπως η αγάπη, η ομορφιά, ο σεβασμός προς τον άλλον, η αξία της τέχνης και της ελευθερίας, η προσφορά. Ο πρωταγωνιστής είναι φυσικά ένα καπέλο, που ταξιδεύει στον κόσμο αλλά και στις σκέψεις των ανθρώπων που συναντά, και στο τέλος μαθαίνει να σκέφτεται και το ίδιο και να φιλοσοφεί για τον ρόλο μας στη ζωή και για την ευτυχία.

Ακούμε σήμερα τις σκέψεις των αγαπημένων μας, ειδικά των παιδιών μας;

Tις σκέψεις των αγαπημένων μας και κυρίως των παιδιών μας νομίζω ότι ακόμα μπορούμε να τις αφουγκραστούμε. Γίνεται όμως όλο και πιο δύσκολο καθώς αυξάνονται οι περισπασμοί. Γρήγοροι ρυθμοί, λίγος χρόνος, μεγάλη πίεση, μια σχετική μοναχικότητα στους εικονικούς κόσμους του διαδικτύου, μια τάση να εστιάζουμε στο φαίνεσθαι και όχι στο είναι. Όλα αυτά νομίζω ότι τελικά μας κάνουν να ακούμε όλο και λιγότερο και μας απομακρύνουν από μια ουσιαστική επικοινωνία με τους ανθρώπους γύρω μας.

 Μπορεί η τέχνη και ιδιαίτερα η λογοτεχνία να λειτουργήσει ως θεραπεία;

Αναμφίβολα! Κάθε είδους τέχνη και φυσικά και η λογοτεχνία συνομιλούν μαζί μας σε πολλαπλά επίπεδα. Ένα έργο τέχνης έχει τη μαγική ιδιότητα να διεγείρει τόσο το συνειδητό όσο και το ασυνείδητό μας, να μας αλλάζει οπτική, να αποκαλύπτει ενδόμυχες σκέψεις, να προκαλεί αναθεωρήσεις, να μας φέρνει σε επαφή με το κέντρο του εαυτού μας, να μας ξαφνιάζει, να μας συγκλονίζει, να μας συγκινεί και εν τέλει να μας κάνει καλύτερους.

Υπάρχει η άποψη ότι ο πολιτισμός περνάει κρίση, εσείς το πιστεύετε;

Διάφορες μελέτες και στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι είμαστε μία χώρα με έναν από τους χαμηλότερους δείκτες «κατανάλωσης» πολιτιστικών αγαθών. Είμαστε αρκετά χαμηλότερα από τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο στην ανάγνωση βιβλίων, ενώ πολύ υψηλά ποσοστά των Ελλήνων δεν επισκέπτονται ούτε μία φορά τον χρόνο, ένα μουσείο, μια μουσική σκηνή, ένα θέατρο ή έναν κινηματογράφο.

Από την άλλη, έχουμε εξαιρετικούς δημιουργούς. Έχουμε υψηλής ποιότητας θέατρο, ταλαντούχους ηθοποιούς, σκηνοθέτες, μουσικούς, λογοτέχνες, εικαστικούς, που όμως δεν έχουν την απήχηση και αναγνώριση που τους αναλογεί. Κυρίως γιατί το πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον δεν τους στηρίζει, δεν ευνοεί τη δημιουργικότητα και δεν επενδύει στην πολιτιστική ανάπτυξη, αλλά και γιατί ο παραγόμενος πολιτισμός ενδιαφέρει τελικά τους λίγους και όχι τους πολλούς.

Ποιο βιβλίο διαβάζετε τώρα;

Μόλις ξεκίνησα την «Πύλη εισόδου» της Μάρως Δούκα, ένα βιβλίο που ανυπομονούσα να πάρω στα χέρια μου.

 Υπάρχει κάποιο μήνυμα που θα θέλατε να μεταφέρετε στον κόσμο;

Τη φράση που αποδίδεται στον Βούδα και παραθέτω και στο βιβλίο μου: «Με τη σκέψη μας φτιάχνουμε τον κόσμο.»

Ποια είναι η πολιτιστική μας ταυτότητα σήμερα;

Την εποχή της Παγκοσμιοποίησης, που όμως τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τον πολιτισμό δεν ομογενοποιεί, αλλά αντίθετα ευνοεί και ενθαρρύνει την πολυπολιτισμικότητα, νομίζω ότι το σημαντικότερο στοιχείο που θεμελιώνει την πολιτιστική μας ταυτότητα είναι η γλώσσα μας. Μέσα από αυτήν μπορούμε να αναπτύξουμε κώδικες επικοινωνίας, να μοιραστούμε έναν τρόπο ζωής, να συνδεθούμε με τον τόπο και με την ιστορία, να κατανοήσουμε τον κόσμο και τον εαυτό μας.

Και δυστυχώς καθώς με το πέρασμα του χρόνου χάνεται συνεχώς ο γλωσσικός μας πλούτος, καθώς χρησιμοποιούμε τις λέξεις μηχανικά χωρίς να αντιλαμβανόμαστε την προέλευσή τους και τη βαθύτερη σημασία τους μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι τελικά χάνεται μαζί με τη γλώσσα και ένα μεγάλο κομμάτι της ταυτότητάς μας.

 

 

 

 

 

 




Σχολιάστε