Ο Μπάμπης Κουλούρας μελοποιεί Καβάφη

Σαν έτοιμος από καιρό, σαν θαρραλέος ο Μπάμπης Κουλούρας έκανε ένα όνειρο πραγματικότητα! Επέλεξε με πολλή αγάπη, σεβασμό και μεγαλείο 30 αγαπημένα ποιήματα του Αλεξανδρινού ποιητή Καβάφη, τα γέμισε μουσική και τα εκόμισε εις την τέχνην, μας τα χάρισε, απλόχερα, τολμηρά, αγαπητικά. Οι μελωδικές ανάσες της καβαφικής ποίησης δημιουργούν ένα κάτοπτρο όπου προβάλλονται σε έναν άχρονο καμβά η πολυπλοκότητα, η πολλαπλότητα και αντιφατικότητα των ανθρώπινων όψεων.

Η μουσική του δημιουργού λειτουργεί υπαινικτικά, με μια εσωτερικότητα που ερωτοτροπεί με το αιώνιο μέσω ενός ευαίσθητου αλλά δυναμικού οίστρου, ενίοτε μυστικιστικού, νοσταλγικού, λυρικού και, σε κάθε περίπτωση, έντονα ελληνικού. Κάθε μελωδική δημιουργία εκπέμπει και δυναμώνει την πνοή του καβαφικού στίχου, ενός στίχου που ο ίδιος ο ποιητής επεξεργαζόταν μέχρι να αδράξει εκείνη την exécution parfaite του Leconte de Lisle.

Αυτή η απέριττη, λιτή κομψότητα αγκαλιάζει κάθε μελοποίηση και αφήνει να αναδυθεί η ιδιαιτερότητα του κάθε ποιήματος, είτε αυτό είναι φιλοσοφικό, ηδονικό, ιστορικό. Άλλωστε η φιλοσοφική αύρα, στην ουσία, χάιδευε επιβλητικά κάθε καβαφική δημιουργία. Η μουσική του Μπάμπη Κουλούρα αναδεικνύει κάθε πτυχή της καβαφικής ευφυΐας, της ιδιαίτερης ειρωνείας, της ευγενούς δωρικότητας, του ψυχικού και ουσιαστικού στοχασμού που αντικατοπτρίζει το κοσμικό είναι μέσα από το φαίνεσθαι.

Ο Μπάμπης Κουλούρας μοιράζεται σε μια αποκλειστική συνέντευξη στο OTAVOICE και την Λία Τσεκούρα, τις σκέψεις του κι αφουγκραζόμαστε ποια εσωτερική ανάγκη τον οδήγησε στη μελοποίηση της καβαφικής ποίησης.

Ποια χαρακτηριστικά στοιχεία του Καβάφη σας ενέπνευσαν στη δημιουργία του έργου σας;

«Ποτέ δεν ανέλυσα φιλολογικά την Καβαφική ποίηση. Δεν είμαι άλλωστε ένας λόγιος μελετητής του Αλεξανδρινού. Διαβάζοντας τα ποιήματά του τον λάτρεψα από μικρό παιδί.  Αποστήθιζα χωρίς να το καταλαβαίνω ποιήματά του και τα απήγγειλα σε πολλά μοναχικά μου βράδια η τα μοιραζόμουν με τους φίλους μου. Έτσι εδώ και 12 χρόνια στις παραστάσεις μας με την Ομάδα Καβάφης τον απαγγέλλω ‘’απέξω’’. Όσο διαβάζω την ποίησή τόσο περισσότερο ανακαλύπτω τον πλούτο και τη βαθύτερη ουσία των νοημάτων της. Με συναρπάζει η έντονη συμβολιστική τάση του, που συνδυάζεται με λόγο λιτό αλλά διαχρονικά επίκαιρο, η ειρωνική του διάθεση που αποκλήθηκε ‘’καβαφική ειρωνεία’’ και συνάδει με την τραγικότητα της πραγματικότητας. Με σαγήνεψε το ποιητικό του έργο λοιπόν, που μπορούμε να το διαχωρίσουμε σε φιλοσοφικό, ιστορικό και ηδονικό και όπου στα ποιήματα αποτυπώνονται το ερωτικό στοιχείο, η φιλοσοφική του σκέψη και η ιστορική του γνώση, η οποία αφορά κυρίως στην Ελληνιστική περίοδο, με σημείο αναφοράς την Αλεξάνδρεια. Επίσης με συνεπήρε η ιδιότυπη γλώσσα, το μείγμα καθαρεύουσας και δημοτικής με ιδιωματικά στοιχεία της Κωνσταντινούπολης, ο δωρικός λόγος με τα ελάχιστα επίθετα που τον κατέστησαν πρωτοπόρο και  καθιέρωσαν τον όρο ‘’καβαφική ποίηση».

Η μουσική απογειώνει τον στίχο ή ο στίχος τη μουσική;

«Το ιδανικό είναι το να απογειώνουν το ένα το άλλο. Σε κάποια τραγούδια συμβαίνει αυτό. Θέλω να πιστεύω ότι το πλησίασα με το CD μου όπου μελοποίησα 16 ποιήματα του Καβάφη. Πολλές φορές μπορεί μια καλή μελοποίηση να απογειώσει ένα μέτριο στίχο και τανάπαλιν. Συγκινήθηκα όταν σε μια ανάρτηση μου στο YouTube όπου ακούγεται το μελοποιημένο από εμένα ποίημα του Καβάφη ΟΣΟ ΜΠΟΡΕΙΣ, γράφει κάποια γυναίκα …’’η ζεστή φωνή δένει ωραία με τη λιτή μελωδία για να προβάλλει τον ποιητικό λόγο’’… Αυτό ήταν μια από τις προτεραιότητές μου: να προβληθεί ο ποιητικός λόγος και να μη χαθεί κάτω από θριαμβικές κορώνες και φαραωνικές ενορχηστρώσεις».

Συναντήσατε δυσκολίες να μελοποιήσετε έργο με καβαφικό στίχο που    είναι ελεύθερος και ιδιαίτερος;

«Τα τραγούδια μου βγήκαν θαρρείς και δεν υπήρχαν οι πιο πάνω δυσκολίες. Ίσως η αγάπη μου για την καβαφική ποίηση να εξάλειψε ασυναίσθητα κάθε δυσκολία».

Πώς ήταν ο συντονισμός με τους συνεργάτες σας;

«Οι συνεργάτες μου της Ομάδας Καβάφης, αλλά και όσοι συνήργησαν στην παραγωγή του CD ήταν άψογοι. Οι άνθρωποι αυτοί αγαπούν τη μουσική, τον Καβάφη κι εμένα. Έτσι όλα κύλησαν όμορφα».

Θεωρείτε ότι υπάρχουν σημεία ταύτισης μεταξύ υμών και του καβαφικού έργου και ποια είναι αυτά;

«Η ταύτιση μου με το έργο του Αλεξανδρινού αφορά στην απέραντη αγάπη μου γι αυτό. Από εκεί εκπηγάζει και η έμπνευσή μου».

Τι μας λέει σήμερα ο Καβάφης;

«Όλοι οι σπουδαίοι ποιητές πιστεύω ότι είναι παντοτινοί. Ότι το έργο τους αφορά τη χρονική περίοδο που γράφτηκε αλλά και το παρόν και το μέλλον. Τα μηνύματά του Καβάφη, οι ‘’Θερμοπύλες’’ του, τα ‘’Κεριά’’ του, οι ‘’Αλεξανδρινοί Βασιλείς’’, το ‘’Όσο μπορείς’’, η ‘’Πόλις’’ και τόσα άλλα θα στοιχειώνουν τη ζωή μας στο διηνεκές».

Η μουσική δημιουργεί βιώματα, ή τα βιώματα δημιουργούν μουσική;

«Κι εδώ μπορεί να συμβαίνουν και τα δύο η το ένα από τα δύο. Στην περίπτωσή μου συμβαίνουν και τα δύο».

Τι μας αφήνει το άκουσμα του «Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ – ΑΠ΄ΕΞΩ ΚΑΙ   ΤΡΑΓΟΥΔΙΣΤΑ»;

«Αυτό περιμένω να το απαντήσουν όσοι ακούσουν το CD μου. Δική μου επιθυμία πάντως είναι να ακούσω τα τραγούδια μου να σιγοψιθυρίζονται από τους απλούς ανθρώπους. Με γέμισε με υπερηφάνεια όταν άκουσα έναν εξαιρετικό άνθρωπο να μου λέει ότι ακούει το CD στο αυτοκίνητό του πηγαίνοντας κάθε μέρα από την Αθήνα στον Ωρωπό και δακρύζει από συγκίνηση. Ο ίδιος αποφάσισε να αγοράσει 20 CD για να τα κάνει δώρο στους φίλους του τα Χριστούγεννα. Η κάποιος επιφανής μαέστρος που είπε ότι αυτό το CD πρέπει να ακούγεται και να διδάσκεται εν πολλοίς στα σχολεία. Είναι ενθαρρυντικά σημάδια που με κάνουν να αισιοδοξώ για το μέλλον».

Ποια είναι η μουσική ταυτότητα του Έλληνα σήμερα και ποιο είναι το παρόν και το μέλλον της ελληνικής μουσικής;

«Οι Έλληνες έχουν πολλές μουσικές ταυτότητες. Θα αντικρίσεις πολίτες να τους μαγεύει το λυρικό τραγούδι η το παλιό ρομαντικό, άλλους το δημοτικό, πολλούς το ρεμπέτικο, αρκετούς το έντεχνο λαϊκό η κάποιους τα διασκεδαστικά τραγούδια των μεγάλων νυχτερινών κέντρων…  Θα αποτελούσε μεγάλη τιμή και ευλογία για μένα στις προτιμήσεις κάποιων Ελλήνων να συμπεριληφθούν και τα τραγούδια μου».

Χαρίστε μας ένα μήνυμα, που να αγκαλιάζει τις προσδοκίες και τα οράματά σας για το έργο σας και την κοινωνία.

«Το ταξίδι μου στη μουσική και στην ποίηση θα συνεχίζεται όσο μου επαρκούν οι σωματικές, ψυχικές και πνευματικές μου δυνάμεις. Παίρνω κουράγιο από ανθρώπους που εκτιμούν και στηρίζουν τα πολιτιστικά μου όνειρα, όπως ο μεγάλος μας χορηγός, αλλά και ευεργέτης της Πατρίδας μας, κ. Θανάσης Μαρτίνος, ο οποίος με άλλους φωτεινούς ιδιώτες και φορείς, αποτελεί το αντίβαρο της απουσίας της Πολιτείας στις αιτήσεις μας για την εκδήλωση κάποιου ενδιαφέροντος στο πολιτισμικό μας παρόν. Εξαίρεση αποτελεί ο Δήμος και η Περιφέρειά μας στη Σύρο και στις Κυκλάδες. Εγώ και τα παιδιά της Ομάδας Καβάφης θα συνεχίσουμε να ταξιδεύουμε τους ποιητές μας στην Ελλάδα και στον κόσμο. Σε μια κρίσιμη περίοδο για την Ελλάδα, την περιοχή μας και την ανθρωπότητα πιστεύω ότι θα πρέπει οι Έλληνες να ανασυνταχτούμε και να βρίσκουμε όλα εκείνα που μας ενώνουν. Έτσι μέσα σε μια πορεία αλληλεγγύης για τους συνανθρώπους μας που μας έχουν ανάγκη, για τους απελπισμένους και ξεριζωμένους πολίτες του πλανήτη μας, να υπερασπιζόμαστε δυνατά τη Δημοκρατία και την Εθνική μας κυριαρχία».

Λία Τσεκούρα

Μουσικός,

Ανάδειξη και Παρουσίαση πολιτισμικών Δρώμενων




Σχολιάστε